AKTUALNOŚCI

Nowy projekt Christo bliżej realizacji

Ikona land artu Christo, planuje realizację projektu „Over the River”. Pomysł przykrycia rzeki Arkansas spotkał się z falą krytyki, która swój finał miała w sądzie.

Pomysł by srebrny, prześwitujący materiał zawisł nad taflą wody pojawił się już w 1992 roku. Artysta ze swoim zespołem w przeciągu trzech lat pokonał 23 tys. km.

Szukając odpowiedniego miejsca. W 1996 stanęło na 42 km odcinku rzeki Arkansas, między Cañon City a Salidą w południowej części stanu Kolorado. Tam w ośmiu rejonach zawiśnie 9,5 km materiału, rozpostartego na stalowych linach przytwierdzanych do skał. Konstrukcja będzie doskonale widoczna z drogi krajowej nr 50, linii kolejowej.

Tak duże dzieło oddziałujące na przestrzeń wymaga spełnienia wielu warunków formalnych. Między innymi projekt musiał przejść ocenę oddziaływania na środowisko. Był to pierwszy przypadek w Stanach Zjednoczonych, gdy dokument ten sporządzony był na potrzeby instalacji artystycznej. Ekspertyza liczyła aż 1700 stron.

Można zapytać po co to wszystko? Sztuka współczesna pełna jest dziś ukrytych znaczeń, często zaangażowana społecznie, zmusza do zastanowienia. Christo jest całkowitym zaprzeczeniem tych teorii, jego dzieła mają być po prostu piękne. Można zastanawiać się, czy cel ten jest warty wieloletnim wytężonym pracom i realizacji projektu, który zawsze jest tymczasowy i po krótkim czasie ekspozycji znika z przestrzeni.

„Over the River” zrodziło wśród lokalnej społeczności oraz ekologów falę sprzeciwu. W rezultacie zawiązała się akcja ROAR (Rags Over the Arkansas River) z hasłem przewodnim „Say no to Christo”. Wg przeciwników projekt stwarza zagrożenie dla ekosystemu rzeki oraz żyjących w górach owiec wielkorogich. Pogorszone zostanie bezpieczeństwo ruchu na drodze biegnącej wzdłuż rzeki. ROAR złożył pozew do sądu federalnego. Ten jednak 2 stycznia 2015 je odrzucił, stwierdzając, że w postępowaniu Bureau of Land Management (BLM) nie było nieprawidłowości, a urząd stosował przepisy NEPA (ustawa o narodowej polityce ochrony środowiska) i FLPMA (ustawa o zarządzaniu terenami BLM).

Decyzja sądu przybliża Christo do realizacji jego największego i najdroższego przedsięwzięcia. ROAR może odwołać się od decyzji sądu federalnego. Na drodze stoi jeszcze pozew w sądzie stanowym Kolorado, który cały czas czeka na rozstrzygnięcie.

Instalacja nad rzeką wisieć będzie przed dwa tygodnie. Jeśli wszystko pójdzie po myśli Christo „Over the River” doczeka się realizacji najwcześniej latem 2018, w sierpniu Arkansas staje się popularnym miejscem spływów raftingowych, co pozwoli na oglądanie projektu z perspektywy rzeki.

Christo tworzył wraz z żoną Jeanne-Claude. Ich wcześniejsze prace wzbudzały kontrowersje i wymagały wielu pozwoleń. Dotychczas duet między innymi opakował materiałem mosty, drzewa i budynków (w tym najgłośniejsze wydarzenie w niemieckim parlamencie w 1995), otoczył kilka wysepek u wybrzeża Miami różowym materiałem. Ostatnie dzieło „The Gates” z 2005 polegało na rozmieszczeniu 7503 pomarańczowych bram na terenie Central Parku w Nowym Jorku. Zadaszenie rzeki Arkansas będzie jedną z ostatnich zrealizowanych koncepcji, nad którymi Christo i Jeanne-Claude pracowali wspólnie. Żona artysty zmarła w 2009 roku, w realizacji jest jeszcze jeden projekt – „The Mastaba” – na pustyni w Zjednoczonych Emiratach Arabskich powstanie wysoka na 150 m, zbudowana z 410 tys. baryłek na ropę naftową mastaba.